Forsvarsmekanismar

FORSVARSMEKANISMAR HOS MENNESKE

Du har sikkert merka på deg sjølv at du har fornekta noko du veit er sant, at du har fortrengt noko som var ubehageleg eller at du har blitt passiv i ein situasjon der du ikkje har følt deg komfortabel. Alt dette er eksempel på menneskelege forsvarsmekanismar. Og med menneskelege forsvarsmekanismar meinast altså då ein samnemning på metodar vi menneskjer brukar for å verne oss sjølv dersom ubehagelege kjensler som t.d. motvilje, angst eller noko som trugar sjølvoppfatninga vår dukkar opp.

Av forsvarsmekanismar har me ni ulike som me reknar som dei vanlegaste. Blant desse kan me finne både negative og positive sider. Dei kan vere både til nytte og til skade på personlegdommen og kvardagen vår.

Fortrenging: Kjend som den mest brukte forsvarsmekanismen. Vi gløymer det ubehagelege og hugsar det positive som skjer i livet vårt. Dette kan ha ein positiv effekt sidan vi då slepp å tenke på alle negative episodar som har skjedd oss. Men på andre sida kan det verke negativt dersom vi fortrengjer for mykje og dermed ikkje kan justere handlingane våre.

Regresjon: Tyder at individet prøver å vere mindre enn det eigentlig er. Dette har heller ikkje mange positive sider, sidan det ikkje er positivt å flykte frå problemstillingane ein møter.

Fornekting og dagdrøyming: Vil seie at ein fornektar noko som har skjedd. Ein bortforklarar hendingar nesten til det ugjenkjennelege. Dette har heilt klart ein positiv effekt, ettersom at fornekting kan hjelpe til å gløyme til dømes traumatiske opplevingar.

Dagdrøyming kan vere ein form for fornekting, sidan det går på å leve seg inn i ei anna verd og då i mellomtida fornekte det som skjer rundt.

Isolasjon, passivitet og projisering: Isolasjon og passivitet går ut på å trekke seg tilbake, og å unngå kontakt med andre. Dette kan for eksempel vere eit barn som set seg for seg sjølv med leikedukkene sine isstaden for å delta på fellesleiker. Det kan og vere at barn vel å skjerme seg og har ein passiv haldning i forhold til nye utfordringar og opplevingar. Dette er først og fremst negativt sidan det hindrar barnet i å skaffe seg fleire og nye erfaringar. Samtidig som at dei då har lett for å utvikle negative tankar om seg sjølv.

Reaksjonsdanning og rasjonalisering: Reaksjonsdanning vil seie at ein undertrykker sine eigne meiningar og tankar, i fordel for andre sine. Ein gir uttrykk for at ein føler noko som er stikk i strid i det ein eigentlig meiner. Dette kan heilt tydeleg ha ein positiv effekt, sidan det er større sjangs for at ein vil bli ”ein del av gjengen” ved å ikkje skilje seg for mykje ut. Rasjonalisering er å undertrykke og forklare seg vekk frå sine eigne følelsar. Dette kan verke negativ sidan ein kan risikere at barnet ikkje får utløp av reaksjonane sine.

Som du skjønnar så har me mange forsvarsmekanismar me kan benytte oss av i kvardagen når me kjenner oss trua av noko. Sjølv om ikkje alle får positive konsekvensar er me avhengige av å bruke dei for å føle oss bra, og for å føle at me reddar ryktet og sjølvoppfatninga vår.

-Andrea

forsvarsmekanismer

Forsvars mekanismer
Boka definerer forsvarsmekanismer sånn. « Forsvarsmekanismer er ei samnemning på dei metodane vi umedvite bruker for og verne oss mot noko som vekker angst, motvilje eller skyldfølelse, eller som trugar sjølvoppfatninga vår.» I korte trekk betyr det at forsvarsmekanismer er dei metodane vi bruker underbevisst for å beskytte oss mot traumatiske opplevelser eller kjensler.
Ein forsvarsmekanisme som Freud meinte var avgjerande i utviklinga av personlegdom var fortrenging. Fortrenging vil sei at vi vi gløymer ting som truger oss, er ubehagelig eller kan bryte ned sjølvrespekten vår. Fortrenging er noko som vi alle gjer, negative ting i fortida vår legger vi ofte heilt bak i tankane våre, medan positive hendingar held vi tillike fordi det hjelper sjølvfølelsen vår. Vi har vell alle gjort noko i ein eller anna situasjon vi helst vil gløyme. Den negative sida av fortrenging er jo vist det tar heilt overhand. Viss vi fortrenger for mange opplevingar kan den hindre oss i å justere handlingane våre og det kan igjen føre til at vi blir prega av passivitet.
Ein anna form for forsvarsmekanisme er regresjon. Regresjon vil sei at eit barn eller den unge signaliserer til omgivnadane om at det vil vere yngre enn det er. Det vanligaste eksempelet er små ungar som har fått ein lillebror eller søster. Da går ofte barnet tilbake til gamle vaner for å få meir oppmerksomheit. Kanskje barnet begynner å bruke smokk eller lignande. Individet er ofte sånn berre framfor foreldra, individet tek sjeldant dissa vanene med seg ut i kompiss gjengen.
Ein anna form for forsvarmekanisme er fornekting og dagdrauming. Fornekting går ut på at individet fornektar noko som faktisk har skjedd. Hendingane blir ofte bortforklart eller endra. Eit eksempel kan vere at eit barn latar som at mora ikkje har forlatt det. Dagdrauming er og ei forsvarsmekanisme. Det er ei form for fornekting. Når vi dagdrøymer lever vi oss inn i ei fantrasi verden, det er heilt normalt for folk å dagdrøyme, men det kan vere usunt viss det tek overhand. Da kan vi bli passive og la vere å gjere noko med livssituasjonen vår.
Isolasjon er ein forsvarsmekanisme som barn og unge tar i bruk. Barnet trekker seg bort fra andre barn som leiker, og studerer dei på avstand. Når barnet isolerar seg fra fellesskapet mister det sjangsen til å få nye erfaringer. I begynelsen kan dette virke positivt for barnet sidan det blir skjerma fra ubehagelige opplevelser, men det vil fort merka at isolasjonen kan ta overhånd og det blir vanskligare og vanskligare å få kontakt med andre. Ein forsvarsmekanisme som lignar på isolasjon er passivitet. Vist eit barn velger å ha ei passiv haldning kan det skjerme seg fra opplevinger som er negative. Barnet gjer for eksempel det samme heile tida, og denne haldningen kan føre til skyldfølelse eller mindreverdigheits kjensle. Projisering som og er ein forsvarsmekanisme vil sei å overføre problema sine på nokon andre eller ein gjenstand.
Reaksjonsdanning er ein forsvarsmekanisme som vi bruker for å undertrykke kjennslane våre og impulsane våre som ikkje er godkjend verken i samfunnet eller i oss sjølv. Eit eksempel kan vere ein som er homoseksuell og han vil ikkje innsjå det, kan han utvikle fordommer eller hat mot homofile. Rasjonalisering er ein forsvarsmekanisme der individet ved hjelp av vaksen argumentasjon unngår å snakke om sine eigne kjensler. Det kan føre til at barnet ikkje får utløp for kjenslane sine.

Torstein solli

Forsvarsmekanismar.

Forsvarsmekanismar er eit felles ord på dei metodane vi bruker uvisst for å forsvare oss mot noko som kan føre til angst, motvilje eller skyldkjensle, eller som truar sjølvoppfatninga vår.

Fortrenging: Er den mest brukte av forsvarsmekanismane. Denne vil seie at vi gløymer det ubehagelege og det som trugar, eller kan bryte ned sjølvrespekten vår. Vi gløymer det negative og husar på ros. Det som kan vere bra her er at du får god sjølvtillit og blir ein veldig positiv person. Det som kan skade deg er at du ikkje lærer av feila du gjer du lever berre opp til det som er bra og gløymer det andre.

Regresjon: Når nokon oppfører seg mindre enn enn kva dei er. Kan då gå tilbake til eit lågare utviklingsnivå, der det ikkje vart stilt så mykje krav til dei. Det kan skade utviklinga til eit menneske, men du kan og få den oppmerksomheita som du treng.

Fornekting: Vi fornektar noko som faktisk har skjedd. Vi kan bortforklare ein situasjon til det heilt ukjennelege. Vi lagar våre eigne hendingar og unngår sannheita, men det kan få oss til å føle oss bedre.

Dagdrøyming: Vi tenkjer på ei verd som vi skulle ønske oss, men som ikkje er slik. Vi lever på ein måte i ei fantasiverd. Kan bli eit alvorleg problem viss du ikkje klarer å konsentrere deg, men bra for deg å ta ein pause frå verklegheita.

Isolasjon: Vi trekkjer oss tilbake frå andre. Då har vi full kontroll og slepp ubehagelege overraskingar eller konfliktar med andre. Negativt er at du kjem heilt utafor, dette kan føre til sosial angst. Bra er at du styrer det du driv med sjølv, og lar ingen påverke deg.

Passivitet: Det vil seie at vi skjermar oss for opplevingar og situasjonar som kan vere vanskelege å handtere. Det kan føre til at du berre gjer det same heile tida og deltek i lite nytt. Du får lite variasjon i kvardagen og lærer derfor lite. Du blir godt på nokre ting spesielt.

Projisering: Det vil seie at vi overfører problema våre til andre. Viss vi ikkje har gjort leksene og ikkje arbeid med faget og vi får att ein dårleg prøve, skyldar vi på ei dårleg prøve. Vi blir ikkje sjølvstendige og tek ikkje ansvar for handlingane våre. Vi prøver å vere optimistar på oss sjølv og prøver å vere positive på oss sjølv.

Reaksjonsdanning: Vi bryter vår eiga åtferd med ei motsett form. Viss nokon seier dei hatar ein person, men du ikkje har noko imot denne personen. Så vill du seie deg einig i det dei som hatar denne personen seier, for å unngå konfliktar. Vi er ikkje ærlege og seier ikkje det vi meiner. Positivt er at du ungår konfliktar og lar den andre personen føle at han har rett.

Rasjonalisering: Vi skuler våre eigne grunngjevingar for åtferd. Viss du er redd for å gå ute i mørket, vill du finne på unnskyldningar der du skuler at du eigentleg er redd. Vi unngåre dette gang på gang og overvinn aldri frykten. Positivt er at du slepp å gjere det du fryktar og unngår dette ved hjelp av lure deg sjølv og andre.

Alt i alt er det både positive og negative sider ved alle forsvarsmekanismane. Nokon av forsvarsmekanismane kan vere meir til skade enn andre. Menneske tek i bruk forsvarsmekanismar når dei føler seg sårbare og føler for å beskytte seg. 

Karoline F.N 

Forsvarsmekanismar

I kvardagen vår møter me stadig på problem. Nokre av desse kan verka forstyrrande inn på personlegsdomsutviklinga. I følgje Freud er me avhengige av den psykiske energien som id gir oss. Id fungerar i samspel med ego og superego, som sørgjer for at du brukar energien på best mogleg måte for individet. Der er nettopp dette samarbeidet som ligg til grunnlag for åtferda vår. Me kan seie at forsvarsmekanismar er ei samnemning på dei metodane me umedvitne bruker for å verne oss mot noko som vekkjer angst, motvilje eller skuldkjensle, eller noko som trugar sjølvoppfatninga vår. Når problemet oppstår vil egoet prøve å hjelpe deg til ei løysing. Dette skjer ved at ego brukar ein eller fleire forsvarsmekanismar for å betre situasjonen slik at det kjennest mindre farlege.

Fortrenging – er ein av forsvarsmekanismane me brukar og vil seie at me gløymer ubehagelege opplevingar, medan me hugsar dei gode. Dette kan vera ei sunn tilpassing i livet ved at me hugsar rosen og det som var bra, medan gløymer det som skremde oss. Likevel kan ein miste evna til å endre på handlingane sine dersom me fortrengjer mange opplevingar og blir passive.

Å signalisere til omgivnadane at ein har ønske om å vera mindre, blir kalla regresjon. Det kan til dømes vera at ein vil tilbake til eit tidlegare utviklingstrinn der det vart stilt mindre krav. Positive sider ved regresjon kan vera eit ein har det betre med seg sjølv, føler at ein får ting til og bli sett pris på. På den andre sida kan det føre til at ein ikkje lærer å ta ansvar og ikkje får personleg utvikling.

Fornekting vil seie at ein fornektar det som faktisk har skjedd. Ein overser faktiske hendingar for å få det betre med seg sjølv. Dette kan vera positivt i den grad ein menneske som lev under vanskelege forhold, klarar å fungere i kvardagen. Samtidig kan ein ubevisst byrje å skjule alvorlege problem, som ein faktisk burde gjere noko med. Dagdrøyming er også knytt til fornekting. Når me dagdrøymer førestiller me oss ei verd slik me skulle ønskje oss at ho var. Det kan vera usunt å dagdrøyme, i den grad at trur på draumane, blir passiv og klarar dermed ikkje gjere noko med livssituasjonen. Likevel kan det også vera positivt å dagdrøyme av og til. Det kan vera ei avkopling frå kvardagen der alt for ein gongs skuld kjennest perfekt og godt.

Ein anna måte å verna seg sjølv på kan vera gjennom isolasjon. Å isolere seg sjølv vil seie å trekkje seg tilbake frå andre. På den måten vil ein ha færre sjansar til å skaffe seg nye erfaringar og ein kan felle utanfor samfunnet. Samtidig kan det å isolere seg, gi ei kjensle av tryggleik og kontroll over situasjonen. Kanskje blir ein meir sjølvstendig og? Passivitet liknar på isolasjon. Passivitet går derimot meir på å verne seg sjølv frå opplevingar som kan vera vanskeleg å handtera. Slik skjermar ein seg sjølv frå å få negative haldningar til seg sjølv. Likevel kan det vera at ein går glipp av ting fordi ein bevisst unngår dei. Desse to forsvarsmekanismane heng igjen saman med projisering, som vil seie at me overfører våre eigne problem til andre. Me innbiller oss ar det er dei andre som har ein dårleg dag, og ikkje oss sjølve.

Reaksjonsdanning vil seie at me handlar og oppfører oss etter motsett av det me eigentleg meiner og synes. Dette kan føre til at me undergrev vår eigen identitet. Samtidig kan det vera ein nødvendig mekanisme for å stifte relasjonar og kretsar, kanskje i forhold til jobbsamanheng? Rasjonalisering høyrer også saman med dette. Når me rasjonaliserar så skjuler me våre eigne kjensler og åtferd. Resultat av det kan vera at me undertrykkjer kjenslene våre slik at me ikkje får utløp for dei.

For å oppsummere kan me difor seie at når me møter på problem vil me bevisst eller ubevisst ta ein bruk ein eller fleire forsvarsmekanismane. Mest sannsynleg er dei også nødvendig for at me skal klare å fungere i kvardagen. Tenkjer ein seg om, er det sannsynlegvis ikkje lenge sidan du sist brukte ein av forsvarsmekanismane dine.

Forsvarsmekanisme

I samhandling med andre personar skjer det ei utvikling av personlegdommen. Ei god utvikling er avhengig av at individet opplever desse samhandlingane som positive. Dette er det ikkje alltid, iblant møter individet problem av ulike slag, og nokre av desse problema kan verka som forstyrrande inn på personlegdomsutvikla. Vi verna oss frå desse problema ved å bruke forsvarsmekanismar. Freud meinte at personlegdommen er avhengig av den psykiske energien som id gir oss. Denne energien sørger ego og superego, blir brukt på den best mogelege måten for individet. Dette «samarbeidet» er det som ligger bak dynamikken som ligg bak all atferda vår.
Vi definerer forsvarsmekanismar slik: forsvarsmekanismar er ei samnemning på dei metodane vi umedvite bruker for å verne oss mot noko som vekkjer angst, motvilje, eller skyldkjensle, eller som trugar sjølvoppfatninga vår.

Fortrenging er den forsvarsmekanismen som vi bruker mest. Det vi gjer er å gløyme det vonde vi opplever, det som trugar oss, eller som kan bryte ned sjølvrespekten vår. På den andre sida så huskar vi dei gode opplevingane, sigrane og ros. Dette kan vera ei sunn tilpassing til livet som gjer at vi har det betre med oss sjølve og saman me andre. Positiv med denne er at vi har det betre med oss sjølve og saman med andre. Det som kan gjere skade er at vi mister sjansen til å gjere noko med livssituasjonen vår.

Av og til signaliserer barn og unge til omgivnadene at dei ønskjer å vere mindre enn det dei eigentleg er. Dei vil tilbake til eit lågare utviklingstrinn, til den tida det ikkje vart stilt så mange krav til dei. Denne forsvarsmekanismen kallar vi for regresjon. Døme på dette kan vera ein ungdom så oppføre seg barnsleg for foreldra, for å sleppe ansvar. Skaden med dette er at utviklinga stoppar.

Fornektinga noko som har skjedd er ein vanleg form for forsvarsmekanisme. Hendinga blir bortforklart til det heilt ukjennelege. Barn som dekkje over skadane etter ei mishandling er eit døme på fornekting. Dagdrøyming ligner på fornekting, vi drømmer oss inn i ei fantasiverd og blir så opptatt av den at vi gløymer vår ordentlege livssituasjon. Dette kan skjerme oss frå det vonde, men kan vere negativ ved at du kan få problem med å konsentrere deg.

Isolasjon er at barn kan trekke seg bort frå dei andre og leikar aleine, eller sitter passivt og ser på kva dei andre gjer. Dette gjer at barnet får færre sjansar til å skaffe seg nye erfaringar. Passivitet liknar svært på isolasjon. Når barn eller unge vel ei passiv haldning, skjermar dei seg mot overraskingar og opplevingar som kan vere vanskelege å handtere. Når vi overføre våre eigne problem til andre ting eller personar kallar vi dette projisering. Det som kan vera skadeleg med desse forsvarsmekansimane er at du ikkje klarer å sosialisera deg og du detter ut av fellesskapet. Positivt kan vera at du lærer å vera sjølvstending.

Reaksjonsdanning er ein forsvarsmekanisme vi bruker for å undertrykkje våre eigne tankar og impulsar som veit er lite akseptert i miljøet omkring oss. Ein anna forsvarsmekanisme er rasjonalisering. Å rasjonalisere vil seie å ordne noko på ein systematisk og fornuftig måte. Det kan føre til at barnet undertrykkjer kjenslene, og at det ikkje får utløp for reaksjonane sine. Skaden ved dette er at du utviklar deg til ein person som du ikkje er, ved at du ikkje utrykkje r og seie det du meiner. Positivt er at du blir akseptert i det samfunnet du lever i og ikkje detter utanfor.

Som vi ser bruker vi menneske forsvarsmekanismar dagleg, vi bruker dei til å fortrenge noko vi har opplevd eller for å bli akseptert i det samfunnet vi lever. Dette kan vera bra og ikkje noko farleg i dette, men når dette begynner å gå over handlingsmønstret vårt og vi bruker det heile tida. Kan dette bli usunt. Du viser ikkje kven du er og det kan også oppstå nervøse symptom, som angst.